Người dân làng Văn Lâm, đặc biệt là người dân Xóm 9 (Văn Lâm), phần lớn ai cũng biết “Ruộng Bà Thừa Phu” - vùng ruộng sâu, khi gặt thường bắt được nhiều cá. Vậy Bà Thừa Phu là ai mà lại được lấy tên đặt cho ruộng (địa danh)?

Vùng ruộng "Bà Thừa Phu" ngày nay (góc nhìn từ Văn Xá sang) - ảnh Khắc Lộc

“Bà Thừa Phu” là cách gọi theo tên chồng, chồng bà là ông Thừa Phu người làng Văn Xá (Đức Thuỷ). Ông Thừa Phu là người họ Võ, ông tên Thừa, bố ông tên Phu (Võ Mạnh Phu) nên người làng thường gọi là ông “Thừa Phu”.

Ông Võ Mạnh Phu là anh trai Võ Trọng Đôn - cán bộ tiền khởi nghĩa, Chủ tịch xã Ngu Lâm giai đoạn 1954-1956.

Ông Thừa Phu có ông nội tục gọi là Can Trùm (ruộng đất nhiều nhất làng Văn Xá lúc bấy giờ), vùng ruộng ngày nay thuộc xóm 9 (Văn Lâm) có tên “Ruộng Bà Thừa Phu” là của gia đình ông. Sau ông giao lại cho cháu dâu quản lí nên gọi là “Ruộng Bà Thừa Phu”.

Trước năm 1954, làng Văn Xá, Văn Lâm, Ngọc Lâm, Thượng Ích cùng chung một xã là Hoa Lâm (Văn Lâm, Ngu Lâm). Năm 1954, xã Ngu Lâm tách thành 3 xã: Đức Lâm, Đức Trung, Đức Thủy. Làng Văn Xá lúc này thuộc xã Đức Thuỷ.

Từ năm 1953-1956, thực hiện “Cải cách ruộng đất tại miền Bắc Việt Nam”, ruộng của các địa chủ được lấy chia cho người dân, ruộng của Bà Thừa Phu cũng vậy.

Thời thanh xuân, bà thầm thương trộm nhớ một anh chàng người Văn Lâm nên đã viết thư gửi chàng, trong đó có đoạn:

… “Không cao cũng núi Ba Vì

Không sang thì cũng kinh kì Nghệ An

Chim khôn đậu nóc nhà quan

Lẽ đâu lại để gái ngoan tìm chồng

Chàng về bỏ quách tơ mành

Để cho thiếp được kết vành tơ nương”…

Văn Lâm, ngày 13/3/2024

Phan Duy Nghĩa